{"id":2703,"date":"2022-10-24T12:17:22","date_gmt":"2022-10-24T09:17:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/?p=2703"},"modified":"2022-10-24T12:17:23","modified_gmt":"2022-10-24T09:17:23","slug":"yildizlar-nasil-olusur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/yildizlar-nasil-olusur","title":{"rendered":"Y\u0131ld\u0131zlar Nas\u0131l Olu\u015fur?"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/www.fundomundo.com\/tr-tr\/gokyuzu-gezegenler\">G\u00f6ky\u00fcz\u00fc<\/a>nden \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l parlamalar\u0131 ile heyecan uyand\u0131ran y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bilgiler sakl\u0131yor. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu, parlad\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerinin nas\u0131l geli\u015fti\u011fi ilginizi \u00e7ekiyorsa bu i\u00e7eri\u011fimiz tam da size g\u00f6re!<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"yildiz-nedir\"><strong>Y\u0131ld\u0131z Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden nokta \u015feklinde yans\u0131yan par\u0131lt\u0131s\u0131yla yery\u00fcz\u00fcndeki bir\u00e7ok ki\u015fiyi etkisi alt\u0131na alan y\u0131ld\u0131zlar \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k yayan g\u00f6k cisimleri olarak bilinir. Genellikle k\u00fcresel bir \u015fekle sahip olan bu cisimler uzayda farkl\u0131 boyutlarda ve s\u0131cakl\u0131kta bulunurlar. Ancak bu durumun y\u0131ld\u0131z\u0131n olu\u015fumuna ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterebilece\u011fini de eklemeden ge\u00e7meyelim.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"yildizlar-neyden-olusur\"><strong>Y\u0131ld\u0131zlar Neyden Olu\u015fur?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa sahip gaz ve toz bulutunun bir araya gelerek s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131 sonucunda olu\u015fan y\u0131ld\u0131zlar y\u00fcksek gaz k\u00fctlelerine sahiplerdir. Ancak bir y\u0131ld\u0131z\u0131n olu\u015fumu milyarlarca y\u0131l kadar uzun bir zamanda ger\u00e7ekle\u015fir. Y\u0131ld\u0131zlar yakla\u015f\u0131k oranlarda %75\u2019i hidrojen, %25\u2019i helyum ve %1\u2019den az oranda di\u011fer elementlerden olu\u015fur. Birer canl\u0131 varl\u0131k olmasalar da t\u0131pk\u0131 di\u011fer <a href=\"https:\/\/www.fundomundo.com\/tr-tr\/canlilar\">canl\u0131lar<\/a> gibi do\u011far, belirli bir oranda geli\u015fir ve ard\u0131ndan \u00f6l\u00fcrler. Bu s\u00fcre\u00e7 de zaman ilerledik\u00e7e farkl\u0131 renkler almalar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131r. Di\u011fer yandan ald\u0131klar\u0131 bu renkler g\u00fcne\u015fin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda da bilgi verir. Peki bu renkler nedir diye soracak olursan\u0131z da yan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131z en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa ula\u015fan y\u0131ld\u0131zlar\u0131n beyaz ve mavi, orta s\u0131cakl\u0131ktaki \u2018G\u00fcne\u015f\u2019 gibi y\u0131ld\u0131zlar\u0131n sar\u0131, so\u011fuk y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ise k\u0131rm\u0131z\u0131 oldu\u011fu olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"yildizlar-nasil-parlar\"><strong>Y\u0131ld\u0131zlar Nas\u0131l Parlar?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Gezegenimiz D\u00fcnya \u00fczerindeki enerjilerin bir\u00e7o\u011funun kayna\u011f\u0131 G\u00fcne\u015f\u2019tir. Di\u011fer y\u0131ld\u0131zlar D\u00fcnya\u2019dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda kalmad\u0131klar\u0131 zaman g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Parlakl\u0131klar\u0131 ile hayranl\u0131k uyand\u0131ran y\u0131ld\u0131zlar\u0131n parlamalar\u0131n\u0131n nedeni ise \u00e7ekirdeklerinde meydana gelen \u00e7ekirdek kayna\u015fmas\u0131 yani f\u00fczyon tepkimelerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan n\u00fckleer enerjinin y\u0131ld\u0131z\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7tikten sonra d\u0131\u015f uzaya radyasyon ile yay\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"yildiz-kaymasi-nasil-olusur\"><strong>Y\u0131ld\u0131z Kaymas\u0131 Nas\u0131l Olu\u015fur?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Ba\u015ftan s\u00f6yleyelim asl\u0131nda ger\u00e7ek anlam\u0131yla bir y\u0131ld\u0131z\u0131n kaymas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Peki, bize bu ill\u00fczyonu sa\u011flayan nedir? Atmosfere giren bir g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fc boyunca \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an izi y\u0131ld\u0131z kaymas\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Biraz daha geni\u015f bilgi verecek olursak atmosfere giren kuyruklu y\u0131ld\u0131z, mikrometeoroid, meteoroid veya asteroid gibi g\u00f6kta\u015flar\u0131, atmosferdeki hava molek\u00fcllerine \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti ile \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011fa eri\u015firler; etrafa \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7arlar. Bir yandan da olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 hareket ettiklerinde g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde ince uzun bir \u00e7izgi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne kavu\u015furlar.<\/p>\n\n\n\n<h2 id=\"yildizlar-ne-kadar-yasar-ve-nasil-olur\"><strong>Y\u0131ld\u0131zlar Ne Kadar Ya\u015far ve Nas\u0131l \u00d6l\u00fcr?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n yakla\u015f\u0131k oranlarda %75\u2019i hidrojen, %25\u2019i helyum ve %1\u2019den az oranda di\u011fer elementlerden olu\u015ftu\u011funu az \u00f6nce sizinle payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Bu bilgiden hareketle bir y\u0131ld\u0131z\u0131n ya\u015fam s\u00fcresini belirleyecek \u015feyin ba\u015flang\u0131\u00e7ta ne kadar a\u011f\u0131r yani ne kadar k\u00fctleli oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir y\u0131ld\u0131z ne kadar k\u00fctleliyse \u00e7ekirdekleri o kadar \u00e7ok s\u0131k\u0131\u015f\u0131r, o kadar s\u0131cak yanar ve sahip oldu\u011fu hidrojenini o kadar h\u0131zla t\u00fcketir. Hidrojeni biten y\u0131ld\u0131z bu s\u00fcre\u00e7ten sonra hidrojenden sentezlenen helyumu yakmaya ba\u015flar. Ancak helyum hidrojenden daha s\u0131cak yand\u0131\u011f\u0131ndan y\u0131ld\u0131z\u0131n genle\u015fmesini sa\u011flar. Bunun sonucunda da y\u0131ld\u0131zlar \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonu oldu\u011funu i\u015faret eden k\u0131rm\u0131z\u0131 dev evresine girer. Bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda a\u011f\u0131r y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck y\u0131ld\u0131zlara g\u00f6re daha k\u0131sa oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l parlamalar\u0131 ile heyecan uyand\u0131ran y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bilgiler sakl\u0131yor. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu, parlad\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerinin nas\u0131l geli\u015fti\u011fi ilginizi \u00e7ekiyorsa bu i\u00e7eri\u011fimiz tam da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2704,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"powerkit_post_featured":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2703"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2705,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2703\/revisions\/2705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2703"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}