Her \u00e7ocuk ayr\u0131 bir d\u00fcnya; baz\u0131 \u00e7ocuklar bulunduklar\u0131 her ortamda rahat ve giri\u015fken olabilirken baz\u0131 \u00e7ocuklar temkinli ve \u00e7ekingen bir duru\u015f sergileyebiliyorlar. \u00c7ekingenlik toplum i\u00e7inde olumsuz bir \u00f6zellik gibi g\u00f6r\u00fclse de asl\u0131nda \u00e7ok yanl\u0131\u015f bir tutum. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u00e7ocu\u011fun kendine has bir mizac\u0131 vard\u0131r ve \u00e7ocu\u011fun baz\u0131 ortamlarda utanga\u00e7 ya da \u00e7ekingen davranmas\u0131 olumsuz bir tutum de\u011fildir. Ancak \u00e7ekingenli\u011fi \u00e7ocu\u011fun sosyal ve akademik ya\u015fam\u0131na etki etmeye ba\u015flam\u0131\u015fsa mutlaka dikkate al\u0131nmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle yabanc\u0131 ortamlarda bireyin kendini geri \u00e7ekmesi, mesafeli olmas\u0131 ve dikkat \u00e7ekmemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7ekingenlik olarak tan\u0131mlan\u0131yor. \u00c7ekingen davran\u0131\u015flar aras\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n yabanc\u0131 bir ortamda ya da yabanc\u0131 ki\u015filerin yan\u0131nda bak\u0131m verenlerine yak\u0131n durmas\u0131, yeni tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklarla oyun kurmakta zorluk \u00e7ekmesi ve yabanc\u0131 ki\u015filerle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131n zor olmas\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ekingenlik ya da di\u011fer tan\u0131m\u0131yla utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n yap\u0131sal bir durum olarak asl\u0131nda bir\u00e7o\u011fumuzda bulundu\u011funu biliyor muydunuz? \u00c7ocuklar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yeti\u015fkinleri de etkileyen bu durumlar\u0131 inceleyen uzmanlar \u00e7ekingenli\u011fe bir\u00e7ok etkenin neden oldu\u011fu konusunda hem fikirler. Bunlar yap\u0131sal, yeti\u015ftirilme bi\u00e7imi, \u00e7evresel ve aile yap\u0131s\u0131 olarak farkl\u0131 gruplara ayr\u0131l\u0131yorlar. \u00c7ekingenli\u011fin sebebi bilindi\u011finde \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 daha kolay bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n
Aile i\u00e7inde \u00e7ekingen ki\u015filer varsa miniklerin kendilerine rol model olarak bu ki\u015fileri se\u00e7ebilecekleri de unutulmamal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar bir\u00e7ok davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131ndan \u00f6rnek alarak \u00f6\u011frenirler. \u00c7ocuklar 5-6 ya\u015fa geldiklerinde toplumsal bir birey olmaya ba\u015flay\u0131p, kendisini ifade etmeyi \u00f6\u011frenirler. Ayn\u0131 zamanda \u00e7evresindekilerle ili\u015fkilerinde de se\u00e7ici davranmaya ba\u015flar. Bu d\u00f6nem okul \u00f6ncesi d\u00f6nem olmas\u0131 ve ki\u015fili\u011finin ta\u015flar\u0131 yerle\u015fmeye ba\u015flamas\u0131 nedeniyle ayr\u0131ca \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda kendilerini adeta annelerinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcrler. B\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ba\u015fkalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ki\u015fi olduklar\u0131n\u0131 fark eder ve bilin\u00e7li se\u00e7icilik d\u00f6nemine girerler. Ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve benlik duygular\u0131 geli\u015fmeye ba\u015flar, kendisinin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fark\u0131na var\u0131rlar. Di\u011fer bireylerin ona bakmas\u0131ndan ve konu\u015fmas\u0131ndan rahats\u0131z olup kendilerini ileti\u015fime kapatabilirler. Bu gibi durumlar \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7inde normal durumlard\u0131r. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki \u00e7ocu\u011fun bu s\u00fcreci normal bir a\u015famas\u0131 olarak ya\u015famas\u0131 ile bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n per\u00e7inlenmesi birbirinden ayr\u0131 durumlard\u0131r. \u00c7ocuklardaki \u00e7ekingenli\u011fin kal\u0131c\u0131 hale gelmesi ve zamanla bu duygunun kayg\u0131 bozuklu\u011funa yol a\u00e7acak hale gelmesinde ebeveynlerin tutumlar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar \u00e7ekingenli\u011fin genellikle \u00e7ocu\u011fun miza\u00e7 \u00f6zelli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlar. Miza\u00e7, do\u011fu\u015ftan gelen ve yeti\u015fkinlik d\u00f6neminde ki\u015fili\u011fi olu\u015fturacak \u00f6zelliklerdir. \u00c7ocu\u011fun mizac\u0131 d\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l tepki verdi\u011fini belirliyor. Bu da yeni durumlara adapte olabilmesi, sosyalle\u015fme d\u00fczeyi, duyu e\u015fi\u011fi ve duygusal yo\u011funluk gibi bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fini etkiler. Sakin, yeni girdi\u011fi ortamda \u00f6nce g\u00f6zlemleyip tan\u0131may\u0131 tercih eden \u00e7ocuklar ise \u00e7ekingen olarak adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar\u0131n \u00e7ekingenli\u011fini miza\u00e7tan sonra etkileyen en \u00f6nemli nokta ise ebeveyn tutumlar\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fu utanga\u00e7, i\u00e7ine kapan\u0131k, \u00e7ekingen, asosyal gibi tan\u0131mlarla etiketlemek, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu bu \u015fekilde tan\u0131mlamas\u0131na f\u0131rsat vermek de \u00e7ocu\u011fun bu \u00f6zelli\u011finin yerle\u015fmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor. Ayn\u0131 zamanda \u00e7ocu\u011fun utanga\u00e7 tavr\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek ya da bunun i\u00e7in ona k\u0131zmak da olumsuz bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Anne babalar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 tutum sergilemeleri \u00e7ocu\u011fun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131na ve yabanc\u0131 ortamlarda kendini ifade etmesini zorla\u015ft\u0131rabilir. Di\u011fer yandan \u00e7ocuk kendini g\u00fcvende hissetmedi\u011finde giri\u015fken, sosyal ve aktif olmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fayacakt\u0131r. Anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 bu davran\u0131\u015flardan uzak durmal\u0131lar;<\/p>\n\n\n\n
Ebeveyn olarak \u00e7ocu\u011funuzun \u00e7ekingenli\u011fini tamamen ortadan kald\u0131rmak her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir ancak \u00f6zg\u00fcveninin geli\u015fmesini destekleyerek olumlu sonu\u00e7lar kazanabilirsiniz. \u00d6ncelikle bilmeniz gereken nokta \u00e7ocu\u011fun utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yenmesi g\u00fcven duygusunun geli\u015fmesi ile paralel ilerliyor. Ona bu konuda zaman ve f\u0131rsat vermeli; ona ilk \u00f6nce siz g\u00fcven duymal\u0131s\u0131n\u0131z. Zamanda kendisine g\u00fcven hissetmeye ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocu\u011funuzun yeni ortamlara girmesini, yeni u\u011fra\u015flar edinmesini ve yeni insanlar tan\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirsiniz. Sosyal faaliyetler destekleyecektir. Di\u011fer \u00f6nemli nokta biricik yavrunuzun ki\u015filik \u00f6zelliklerini unutmamal\u0131s\u0131n\u0131z. Ki\u015fili\u011finde bulunmayan davran\u0131\u015flar g\u00f6stermesini beklemek de uygun olmayacakt\u0131r. Mizac\u0131 i\u00e7e kapan\u0131k olan bir \u00e7ocu\u011fun birdenbire konu\u015fkan birisine d\u00f6n\u00fc\u015fmesini beklememelisiniz.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocu\u011funuza kar\u015f\u0131 bu konuda anlay\u0131\u015fl\u0131 olun, bask\u0131c\u0131 olmay\u0131n ve utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmeyin. Aksine yapabildikleri, ba\u015farabildikleri, merak ettikleri \u00fczerinde konu\u015fup yeni deneyimler elde etmesi i\u00e7in destekleyici olabilirsiniz. Utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak yaln\u0131zca durumu kal\u0131c\u0131 hale getirmeye yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n
Unutmay\u0131n, \u00e7ocu\u011funuz sahip oldu\u011fu t\u00fcm ki\u015filik \u00f6zellikleriyle ailedeki di\u011fer bireylerden farkl\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir birey! Bazen t\u00fcm \u00e7abalar\u0131n\u0131za ra\u011fmen \u00e7ocu\u011funuz utanga\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fmakta s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015f\u0131yorsa mutlaka bir uzman deste\u011fi almal\u0131s\u0131n\u0131z. Sizin dikkate almaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ya da g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z baz\u0131 noktalar\u0131 uzman daha net bir \u015fekilde de\u011ferlendirecek ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in destek olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocu\u011funuzun sosyalle\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in ona uygun ve sevece\u011fi online derslerden de yararlanabilirsiniz. B\u00f6ylelikle hem sosyalle\u015fecek hem de ba\u015fka d\u00fcnyalar\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 aralayacakt\u0131r. Fundomundo\u2019da \u00e7ocuklar i\u00e7in sosyal beceriler kazand\u0131racak dersler<\/a> bulunuyor. Bunlardan birisi de Fark\u0131ndal\u0131k At\u00f6lyesi: Duygular\u0131mla Tan\u0131\u015f\u0131yorum! 5-7 ya\u015f grubu<\/a>na uygun haz\u0131rlanan bu derste kat\u0131l\u0131mc\u0131 olan minikler duygular\u0131 tan\u0131yor ve negatif duygular\u0131 pozitif duygulara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi \u00f6\u011freniyorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Her \u00e7ocuk ayr\u0131 bir d\u00fcnya; baz\u0131 \u00e7ocuklar bulunduklar\u0131 her ortamda rahat ve giri\u015fken olabilirken baz\u0131 \u00e7ocuklar temkinli ve \u00e7ekingen bir duru\u015f sergileyebiliyorlar. \u00c7ekingenlik toplum i\u00e7inde olumsuz bir \u00f6zellik gibi g\u00f6r\u00fclse…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2875,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[20],"tags":[],"powerkit_post_featured":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2876,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2874\/revisions\/2876"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2874"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}