{"id":2957,"date":"2023-04-03T16:12:51","date_gmt":"2023-04-03T13:12:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/?p=2957"},"modified":"2023-04-03T16:12:52","modified_gmt":"2023-04-03T13:12:52","slug":"dogadan-tasarima-ornekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/dogadan-tasarima-ornekler","title":{"rendered":"Do\u011fadan Tasar\u0131ma \u00d6rnekler"},"content":{"rendered":"\n

D\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr<\/a> birikiminin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fadan esinlenilmi\u015ftir. Farkl\u0131 ve e\u015fsiz tasar\u0131mlar bu sayede ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131zda size \u00e7ok ilgin\u00e7 bilgiler haz\u0131rlad\u0131k!<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fadan Tasar\u0131ma Nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Biyotaklit, ilham almak i\u00e7in do\u011faya ve do\u011fal sistemlere bakar, tasar\u0131m\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in do\u011fadan ilham alan stratejiler kullan\u0131r. Oyunlar<\/a> ve oyun tasar\u0131m\u0131<\/a> da\u00a0 do\u011fadan ilham al\u0131r. Do\u011fa, adaptasyon ve evrim yoluyla milyonlarca y\u0131l\u0131n\u0131 problemleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in harcayarak ak\u0131llara durgunluk veren yeniliklere imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fada verimsizlik uzun s\u00fcrmez, m\u00fchendisler ve tasar\u0131mc\u0131lar modern sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in genellikle do\u011faya bakarlar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fadan \u0130lham Alan Biyotaklit \u00d6rnekleri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

H\u0131zl\u0131 Tren (Bullet Train)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Japonya’daki ilk y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 trenler, tren t\u00fcnelden ge\u00e7erken olu\u015fan hava bas\u0131nc\u0131 nedeniyle t\u00fcnellerden \u00e7\u0131karken sonik patlamalar yarat\u0131yordu. Bu y\u00fcksek sesli hava patlamalar\u0131 yerel sakinleri rahats\u0131z ediyordu. Teknik departman\u0131n Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Eiji Nakatsu, merakl\u0131 bir ku\u015f g\u00f6zlemcisiydi. Yal\u0131\u00e7apk\u0131nlar\u0131n\u0131n avlar\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in suya girdiklerinde gagalar\u0131n\u0131n \u015fekli nedeniyle neredeyse hi\u00e7 s\u0131\u00e7rama yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 fark etti. \u00c7e\u015fitli ‘mermi’ tasar\u0131mlar\u0131n\u0131 test ettikten sonra, en verimli ve i\u015flevsel olan\u0131n yala\u00e7apk\u0131n\u0131 gagas\u0131na benzeyenin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Trenin \u00f6n k\u0131sm\u0131n\u0131n s\u00fcrekli artan \u00e7apl\u0131 tasar\u0131m\u0131, treni daha aerodinamik hale getirerek t\u00fcnellerden ge\u00e7erken hava bas\u0131nc\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015f, b\u00f6ylece t\u00fcnel \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fini azaltm\u0131\u015f ve ulusal y\u00f6netmeliklere uygun hale getirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, trenin %15 daha az elektrik kullanarak %10 daha h\u0131zl\u0131 seyahat etmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Helikopter ve Yusuf\u00e7uk<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Yusuf\u00e7uk b\u00f6ce\u011finin kanatlar\u0131 v\u00fccudu \u00fczerinde geriye katlanamaz. Ayr\u0131ca, kanatlar\u0131n hareketinde u\u00e7u\u015f kaslar\u0131n\u0131n kullan\u0131lma \u015fekli di\u011fer b\u00f6ceklerden farkl\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 biyologlar yusuf\u00e7uklar\u0131n “ilkel b\u00f6cekler” oldu\u011funu iddia ederler. Sikorsky helikopterleri bir yusuf\u00e7u\u011fun kusursuz tasar\u0131m\u0131 ve manevra kabiliyeti taklit edilerek tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, “ilkel b\u00f6cekler” olarak adland\u0131r\u0131lan bu canl\u0131lar\u0131n u\u00e7u\u015f sistemi bir tasar\u0131m harikas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen helikopter \u00fcreticilerinden Sikorsky, helikopterlerinden birinin tasar\u0131m\u0131n\u0131 yusuf\u00e7u\u011fu model alarak tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. IBM, i\u015fe bir yusuf\u00e7uk modelini bilgisayara y\u00fckleyerek ba\u015flad\u0131. Yusuf\u00e7u\u011fun havada yapt\u0131\u011f\u0131 manevralar temel al\u0131narak bilgisayarda iki bin \u00f6zel render yap\u0131ld\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Sikorsky’nin personel ve top\u00e7u ta\u015f\u0131ma modeli, yusuf\u00e7uklardan elde edilen \u00f6rnekler \u00fczerine in\u015fa edildi.<\/p>\n\n\n\n

Concorde ve Yunus<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Yunuslar\u0131n suda ilerleme bi\u00e7imleri ile s\u00fcpersonik Concorde u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n benzersiz yetenekleri aras\u0131nda san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan daha fazla ortak nokta vard\u0131r. \u00c7e\u015fitli yunus, musur ve balina t\u00fcrlerinin y\u00fczge\u00e7lerinin hidrodinamik \u00f6zelliklerini sistematik olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran ilk ara\u015ft\u0131rma, geriye do\u011fru savrulan \u00fc\u00e7gen \u015feklindeki y\u00fczge\u00e7lerin, t\u0131pk\u0131 jetin delta kanatlar\u0131n\u0131n havada kald\u0131rma kuvveti sa\u011flamas\u0131 gibi, hayvan\u0131n suda verimli bir \u015fekilde hareket etmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ger\u00e7ek y\u00fczge\u00e7lere dayal\u0131 modeller olu\u015fturup bunlar\u0131 su t\u00fcnellerinde test ederek yedi farkl\u0131 hayvan\u0131n – Amazon Nehri yunusu, \u00e7izgili yunus, liman musuru, Atlantik beyaz y\u00fczl\u00fc yunusu, \u015fi\u015fe burunlu yunus, kuyruksuz yunus ve pigme m\u00fcrekkep balinas\u0131 – y\u00fczge\u00e7lerinin \u00f6zelliklerini hesaplayabildiler.<\/p>\n\n\n\n

M\u00fchendisler, hareket s\u0131ras\u0131nda paletlerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 iki \u00f6nemli kuvvete odakland\u0131: kald\u0131rma ve s\u00fcr\u00fckleme. Kald\u0131rma, palet \u00fczerine uygulanan yukar\u0131 do\u011fru kuvvettir, s\u00fcr\u00fckleme ise geriye do\u011fru kuvvettir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, paletlerin y\u00f6n\u00fc ve su h\u0131zlar\u0131 de\u011fi\u015ftik\u00e7e hidrodinamik kuvvetlerini \u00f6l\u00e7t\u00fcler. <\/p>\n\n\n\n

Geli\u015ftiriciler deneylerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 grafik formunda \u00e7izdiklerinde, paletlerin sergiledi\u011fi kald\u0131rma ve s\u00fcr\u00fckleme e\u011frilerinin m\u00fchendisler taraf\u0131ndan tasarlanan hidrofoil y\u00fczeylerinkine olduk\u00e7a benzedi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Lotus ve D\u0131\u015f Cephe Kaplamas\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Lotus (nil\u00fcfer) \u00e7i\u00e7e\u011fi bir nevi kuru topraklar\u0131n k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 derisi gibidir. \u00c7i\u00e7e\u011fin mikro-p\u00fcr\u00fczl\u00fc y\u00fczeyi toz ve kir par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011fal olarak iterek yapraklar\u0131n\u0131n p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l temiz kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u011fer bir nil\u00fcfer yapra\u011f\u0131na mikroskop alt\u0131nda bakt\u0131ysan\u0131z, toz zerreciklerini savu\u015fturan t\u0131rnak benzeri minik \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lardan olu\u015fan bir deniz g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr. Su bir lotus yapra\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerinde yuvarland\u0131\u011f\u0131nda, y\u00fczeydeki her \u015feyi toplar ve geride temiz bir yaprak b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir Alman \u015firketi olan Ispo, bu olguyu ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in d\u00f6rt y\u0131l harcad\u0131 ve benzer \u00f6zelliklere sahip bir boya geli\u015ftirdi. Boyan\u0131n mikro-p\u00fcr\u00fczl\u00fc y\u00fczeyi tozu ve kiri uzakla\u015ft\u0131rarak temiz tutar.<\/p>\n\n\n\n

Kurba\u011falar ve U\u00e7aklarda Buzlanmaya Kar\u015f\u0131 S\u0131v\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Belirli bir tropik kurba\u011fan\u0131n kendini korumak i\u00e7in derisinden zehirli bir madde salg\u0131lamas\u0131yla ilgili ara\u015ft\u0131rma, Arizona Eyalet \u00dcniversitesi m\u00fchendisi Konrad Rykaczewski’yi u\u00e7aklar i\u00e7in yeni bir buz \u00f6nleme tekni\u011fi fikrine y\u00f6neltti. Rykaczewski ve onunla birlikte \u00e7al\u0131\u015fan \u00fc\u00e7 y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi, u\u00e7ak y\u00fczeylerine buz olu\u015fumunu \u00f6nlemek i\u00e7in antifriz salg\u0131layan bir kaplama ekleyecek bir y\u00f6ntem tasarlad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00f6ntemde, deri benzeri iki katmanl\u0131 bir kaplama kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130\u00e7 katman antifriz s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131 depolarken, d\u0131\u015ftaki g\u00f6zenekli s\u00fcperhidrofobik katman buza d\u00f6n\u00fc\u015febilecek so\u011fuk ya\u011fmuru uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. D\u0131\u015f katman, \u00f6rne\u011fin yo\u011fu\u015fma veya don birikimi nedeniyle ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funda, i\u00e7 katman buz tabakas\u0131 olu\u015fumunu \u00f6nlemek i\u00e7in antifriz salg\u0131lar. Sonu\u00e7 olarak, iki katmanl\u0131 kaplama donan ya\u011fmur birikimini tek ba\u015f\u0131na s\u00fcperhidrofobik bir kaplamaya g\u00f6re 60 kat daha uzun s\u00fcre geciktirebilir. Yeni buz direnci sistemi \u00fczerinde yap\u0131lan deneyler, sistemin donma ko\u015fullar\u0131nda buzun olu\u015fma s\u00fcresini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geciktirdi\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n

Robot Teknolojisi ve B\u00f6cekler<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Hamamb\u00f6ceklerine k\u00f6t\u00fc g\u00f6zle bak\u0131l\u0131r ama onlar ger\u00e7ekten de do\u011fadaki en etkileyici canl\u0131lardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu b\u00f6cekler nefeslerini k\u0131rk dakika boyunca tutabilir, temelde yok edilemez ve saatte \u00fc\u00e7 mil kadar ko\u015fabilirler. Bir hamamb\u00f6ce\u011finin her t\u00fcrl\u00fc arazide h\u0131zla hareket edebilme ve neredeyse her yere ula\u015fabilme yetene\u011fi, onu her robotik\u00e7inin hayalindeki ilham kayna\u011f\u0131 haline getirir.<\/p>\n\n\n\n

Kaliforniya \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 hamam b\u00f6ce\u011finden esinlenerek kendi b\u00f6cekleri olan dinamik otonom yay\u0131lan Hexapod ya da Dash’\u0131 geli\u015ftirdiler. Bu alt\u0131 bacakl\u0131 RoboRoach 10 santimetre uzunlu\u011funda ve 5 santimetre geni\u015fli\u011findedir. Alt\u0131 pedall\u0131 tasar\u0131m\u0131 sayesinde robot birden fazla y\u00fczeyde istikrarl\u0131 bir \u015fekilde hareket edebiliyor. Zaman i\u00e7inde Dash robotu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan eklenen yeni \u00f6zelliklerle geli\u015fmi\u015ftir. Dash hamamb\u00f6ce\u011fine pen\u00e7eler ve m\u0131knat\u0131sl\u0131 ayaklar eklendi. 1200 metreye kadar u\u00e7abilecek kanatlar tak\u0131ld\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr birikiminin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc do\u011fadan esinlenilmi\u015ftir. Farkl\u0131 ve e\u015fsiz tasar\u0131mlar bu sayede ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu yaz\u0131m\u0131zda size \u00e7ok ilgin\u00e7 bilgiler haz\u0131rlad\u0131k! Do\u011fadan Tasar\u0131ma Nedir? Biyotaklit, ilham almak i\u00e7in do\u011faya…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2958,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"powerkit_post_featured":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2957"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2957"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2957\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2959,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2957\/revisions\/2959"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2957"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}