{"id":3074,"date":"2023-06-01T16:49:03","date_gmt":"2023-06-01T13:49:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/?p=3074"},"modified":"2023-06-01T16:49:04","modified_gmt":"2023-06-01T13:49:04","slug":"sanat-dallari-nelerdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/sanat-dallari-nelerdir","title":{"rendered":"Sanat Dallar\u0131 Nelerdir?"},"content":{"rendered":"\n

Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze sanat kavram\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve geli\u015fiyor. \u0130lk \u00e7a\u011flardan itibaren sanat pek \u00e7ok ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirmi\u015ftir. \u00c7ocuklar i\u00e7in sanat<\/a> deyince pek \u00e7ok \u015fey akla gelir. Peki, hangi sanat dal\u0131ndan ba\u015flamal\u0131? \u00c7ocuklar i\u00e7in sinema<\/a> drama iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Sanat Dallar\u0131 \u00c7e\u015fitleri Nelerdir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ya\u015fayan insan say\u0131s\u0131 kadar sanat tan\u0131m\u0131 vard\u0131r. Yayg\u0131n olarak kabul g\u00f6ren bir tan\u0131ma g\u00f6re sanat, hayal g\u00fcc\u00fc veya yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n duyular\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan deneyimlenebilecek bir \u015fey yaratmak i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. G\u00f6rme duyumuz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tan\u0131k oldu\u011fumuz g\u00f6rsel sanat en yayg\u0131n bi\u00e7im olsa da, sanat i\u015fitsel veya dokunsal alg\u0131lar\u0131m\u0131z gibi di\u011fer duyular\u0131m\u0131za da hitap edebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da ele al\u0131nan sanat formlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayanmaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki nemli ma\u011faralarda bulunan tarih \u00f6ncesi ma\u011fara resimleri ve heykelciklerden Yunanistan ve Roma’daki zarif mimari ve heykellere kadar, antik d\u00fcnyada bile yarat\u0131c\u0131l\u0131k, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi ki\u015fisel ve kamusal ya\u015famda muazzam bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Herkesin Hayranl\u0131k Duydu\u011fu Resim Sanat\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Resim, on binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayanan en eski sanat t\u00fcrlerinden biridir ve G\u00fcney Afrika’daki Drakensberg, Avustralya’daki Kuzey B\u00f6lgesi ve Fransa’daki Lascaux resimleri gibi d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok kutsal alandan sadece \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc saymak gerekirse, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerindeki ma\u011faralarda g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu alanlardan baz\u0131lar\u0131, bu alanlarla ili\u015fkili k\u00fclt\u00fcrel tarihi korumak ve muhafaza etmek amac\u0131yla d\u00fcnya miras\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Boya, ya\u011f, yumurta veya su gibi bir ba\u011flay\u0131c\u0131 madde ile birle\u015ftirilmi\u015f bir pigmentten ve miktar\u0131 daha \u00f6nemli hale getirmek i\u00e7in muhtemelen bir dolgu maddesinden olu\u015fur. Eski zamanlarda insanlar pigmentlerini yapmak i\u00e7in bitki, kemik, yumu\u015fak ta\u015flar ve kayalar gibi do\u011fal malzemelerden yararlan\u0131rken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7o\u011funlukla yapay renklendiriciler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Modern zamanlarda, boyay\u0131 daha kullan\u0131c\u0131 dostu ve kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getiren \u00e7e\u015fitli di\u011fer katk\u0131 maddeleri de bile\u015fenlere dahil edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Boya \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde uygulanabilir – s\u0131n\u0131r yoktur. \u00d6rne\u011fin f\u0131r\u00e7alar, parmaklar, sprey kutular\u0131 veya s\u00fcngerler kullan\u0131labilir. Modern sanatta ressamlar boyamak i\u00e7in \u00e7o\u011funlukla tuval kullan\u0131rlar, ancak tahta veya ah\u015fap gibi di\u011fer y\u00fczeyler de kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Teknik ve \u00fcsluplar geli\u015ftik\u00e7e, resim kendi ba\u015f\u0131na bir sanat dal\u0131 haline gelmi\u015f, \u00e7al\u0131\u015fma, analiz ve tart\u0131\u015fmalara ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Resimler genellikle, resimlerin tarz\u0131n\u0131, i\u00e7eri\u011fini ve konusunu belirleyen temel felsefe ve \u00f6nceki sanat ak\u0131mlar\u0131yla ili\u015fkileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zamansal konumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan karakterize edilen bir\u00e7ok sanat ak\u0131m\u0131ndan biri veya birka\u00e7\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Duygular\u0131 Kelimelerle \u0130fade Eden: Edebiyat<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

“Edebiyat” kelimesi Latince “harfler” olarak \u00e7evrilen kelimeden t\u00fcretilmi\u015ftir ve \u00f6zellikle yaz\u0131l\u0131 kelimeye at\u0131fta bulunur. Dil, ileti\u015fim kurman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sembolik bir yoludur ve yaz\u0131 da bunun bir istisnas\u0131 de\u011fildir. Yaz\u0131n\u0131n farkl\u0131 k\u0131talarda ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de, en eski metinler binlerce y\u0131l \u00f6ncesine, Mezopotamya’ya kadar uzanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Farkl\u0131 zamanlarda ve farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde, toplumlar yazmak i\u00e7in kendilerine \u00f6zg\u00fc, yak\u0131n do\u011fal \u00e7evrelerinde bulduklar\u0131 benzersiz teknoloji ve kaynaklar\u0131 kullanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, hiyeroglifler kaya ve papir\u00fcs (suda yeti\u015fen bitkilerden yap\u0131lan el yap\u0131m\u0131 ka\u011f\u0131t) \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk yazara ait kan\u0131tlar\u0131n bulundu\u011fu S\u00fcmer’de, bu k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan yaz\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u0131slak kil ile ve \u015fehirler geli\u015fmeye ba\u015flay\u0131p ticaret kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda uzun mesafeler aras\u0131nda ileti\u015fim kurmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Edebiyat; \u015fiir, makale, roman, oyun, folklor, efsane ve mitlerin yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer yaz\u0131 t\u00fcrlerini de i\u00e7erir. \u00c7o\u011funlukla kurgu ve kurgu d\u0131\u015f\u0131 olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r, ancak baz\u0131 hikayeler \u00f6zellikle folklor ve mitlerde her ikisinden de unsurlar i\u00e7erdi\u011finden bu ayr\u0131m bazen uygunsuz olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Edebiyat tarihi, edebiyat devleri ve onlar\u0131n sanat eserleriyle doludur ve bu nedenle \u00f6znel g\u00f6r\u00fc\u015flere ba\u015fvurmadan en etkili veya en iyi olan\u0131 belirlemek imkans\u0131zd\u0131r. K\u00fct\u00fcphaneler antik \u00e7a\u011flardan bu yana d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda milyonlarca kitap bulundurmu\u015ftur – g\u00fcn\u00fcm\u00fczde elektronik metin, kitap ve veri depolama alan\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen bir end\u00fcstri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sanat\u0131n Estetik Halini Yans\u0131tan: Mimari<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u0130nsanlar genellikle mimariyi, insanlar\u0131n konut olarak in\u015fa ettikleri ilk yap\u0131lara kadar uzanan bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olarak tan\u0131mlar. Mimariyi bu \u015fekilde tan\u0131mlayacak olursak, Amerika’daki teepee’yi veya Mo\u011folistan’daki yurt’u d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Yine de baz\u0131 mimariler belirgin bir estetik niteli\u011fe sahiptir – ger\u00e7ekten de, fayda ve g\u00fczellik aras\u0131ndaki ili\u015fki bazen di\u011fer sanat t\u00fcrlerinde oldu\u011fu gibi mimari tasar\u0131m\u0131n da merkezinde yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

M\u0131s\u0131r’daki binlerce y\u0131ll\u0131k Piramitleri, antik Roma’daki Kolezyum’u (M.S. 70) ve Hindistan’daki muhte\u015fem Tac Mahal’i (1648) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn – bu harikalar\u0131n her birinin kalbimizi fethetmeye devam eden ve bize kolektif tarihimizde insan olman\u0131n ne anlama geldi\u011finin g\u00fczel, y\u00fcrek burkan ve bazen de karanl\u0131k y\u00f6nlerini yans\u0131tan daha \u00f6nceki zamanlar\u0131 hat\u0131rlatan kendi hikayesi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ola\u011fan\u00fcst\u00fc mimari harikalar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 \u0130talya’daki Pisa Kulesi, Fransa’daki Eyfel Kulesi (1887) ve Avustralya’n\u0131n Sidney kentindeki Sidney Opera Binas\u0131’d\u0131r (1973). Binalara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiren di\u011fer \u00e7a\u011fda\u015f binalar aras\u0131nda Louvre (1793), Guggenheim M\u00fczesi (1959) ve Glass House (1949-1995) say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer sanat t\u00fcrlerinde oldu\u011fu gibi mimaride de belirli \u00f6zellikleri veya tasar\u0131m ilkelerini yans\u0131tan ve \u00e7e\u015fitli binalar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilece\u011fi \u00e7e\u015fitli tarzlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. En iyi bilinenlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

  • Klasik<\/li>
  • R\u00f6nesans<\/li>
  • Gotik<\/li>
  • Barok<\/li>
  • Neoklasik<\/li>
  • Bauhaus<\/li>
  • Viktorya D\u00f6nemi<\/li>
  • Modern<\/li>
  • Post-modern<\/li><\/ul>\n\n\n\n

    Sanat\u0131n \u0130lk \u00d6rne\u011fi: Heykel<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Heykel, en eski uygarl\u0131klardan baz\u0131lar\u0131na kadar uzanan bir ba\u015fka eski sanat bi\u00e7imidir. Ancak resimden farkl\u0131 olarak, bu sanat bi\u00e7imi sanat\u0131n \u00fc\u00e7 boyutlu olarak yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Kullan\u0131lan malzeme t\u00fcr\u00fc do\u011fal veya yapay herhangi bir \u015fey olabilir – kil, metal, bronz, mermer ve ah\u015faptan sanat\u00e7\u0131lar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 nesnelere kadar.<\/p>\n\n\n\n

    Heykeller serbest duran, ba\u011f\u0131ms\u0131z formlar olabilece\u011fi gibi, formun bir arka plandan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kabartma olarak da yap\u0131labilir. Serbest duran heykellere \u00f6rnek olarak Paul Landowski’nin Rio de Janeiro’daki Kurtar\u0131c\u0131 \u0130sa (1931) heykeli verilebilir.<\/p>\n\n\n\n

    Antik Yunanl\u0131lar ve Romal\u0131lar da, her ikisi de M.\u00d6. 1. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lm\u0131\u015f olan Hatip ve Romal\u0131 Bir Vatanseverin Ba\u015f\u0131 gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc heykelleriyle tan\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Heykeli, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcn kazanm\u0131\u015f daha modern bir heykel \u00f6rne\u011fidir (1886).<\/p>\n\n\n\n

    Duygular\u0131n Yo\u011fun \u015eekilde Sergilendi\u011fi: Tiyatro<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

    Tiyatro, binlerce y\u0131ld\u0131r e\u011flence amac\u0131yla kullan\u0131lan ve genellikle g\u00f6rsel bir unsur i\u00e7eren bir performans sanat\u0131d\u0131r. Romal\u0131lar\u0131 e\u011flence i\u00e7in bir araya getiren en \u00fcnl\u00fc yerlerden biri, \u015fu anda harabe halinde olmas\u0131na ra\u011fmen Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nun geli\u015fen k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir kan\u0131t\u0131 olmaya devam eden Kolezyum’dur. Ger\u00e7ekten de M.\u00d6. 6. y\u00fczy\u0131lda Roma, “bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda” tiyatronun en eski \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Ancak bu s\u00f6zl\u00fc hikaye anlat\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nce, yaz\u0131l\u0131 dil icat edilmeden \u00f6nce \u00f6nemli bilgileri bir nesilden di\u011ferine aktarmak i\u00e7in ses, sesler ve jestler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6rsel hik\u00e2ye anlat\u0131m\u0131na dair kan\u0131tlar on binlerce y\u0131l \u00f6ncesine dayanmaktad\u0131r, ancak sesler, \u015fark\u0131lar, danslar ve grafikler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hik\u00e2ye anlat\u0131m\u0131n\u0131n geleneklerin aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve korundu\u011fu ayr\u0131lmaz bir ortam olu\u015fturdu\u011fu yayg\u0131n olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

    Tiyatro, bir\u00e7ok farkl\u0131 sanat bi\u00e7imini tek bir tiyatro prod\u00fcksiyonunda birle\u015ftirebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan benzersiz bir sanat bi\u00e7imidir. Kost\u00fcm ve sahne tasar\u0131mc\u0131lar\u0131, m\u00fczisyenler, oyuncular ve yazarlar da dahil olmak \u00fczere bir tiyatro prod\u00fcksiyonunda yer alabilecek \u00e7e\u015fitli karma\u015f\u0131k unsurlara \u00e7e\u015fitli sanat\u00e7\u0131lar dahil olabilir.<\/p>\n\n\n\n

    Tiyatro tarihi, ister sinemada, ister tiyatroda, hatta s\u00f6zl\u00fc olarak olsun, performansta somutla\u015fan hikayelere tan\u0131kl\u0131k ederken hepimizin deneyimledi\u011fi insan duygular\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fiyle zengin ve canl\u0131d\u0131r. T\u00fcrler aras\u0131nda trajedi, komedi ve dram yer al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze sanat kavram\u0131 de\u011fi\u015fiyor ve geli\u015fiyor. \u0130lk \u00e7a\u011flardan itibaren sanat pek \u00e7ok ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirmi\u015ftir. \u00c7ocuklar i\u00e7in sanat deyince pek \u00e7ok \u015fey akla gelir. Peki, hangi sanat dal\u0131ndan ba\u015flamal\u0131?…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3075,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"powerkit_post_featured":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3074"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3076,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3074\/revisions\/3076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3074"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.fundomundo.com\/kesfet\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=3074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}